Seyf el Adil: El Kaide’nin yeni önderi olması beklenen radikal İslamcı hakkında ne biliyoruz?

Getty Images Seyf el Adil’in 2001’de FBI tarafından paylaşılan fotoğrafı

Eymen El-Zevahiri’nin ABD’nin insansız hava aracı taarruzunda öldürülmesiyle birlikte, cihatçı kümenin artık onun yardımcılarından biri tarafından yönetiliyor olması olası. Bu kişi, geçmişi bulanık bir adam. Pekala onun hakkında ne biliyoruz?

El Düstur önderi Eymen El-Zevahiri’nin Afganistan’ın başşehri Kabil’de bir ABD insansız hava aracı hücumunda vefatı, doğal olarak dikkatleri örgütün başına kimin geçebileceğine çevirdi.

Mısır doğumlu Seyf el Adil en mümkün aday üzere görünüyor. Bir vakitler El-Zevahiri’nin yardımcıları olarak tanımlanan üst seviye beş El Düstur üyesinden oluşan kümeden hayatta kalan tek kişi.

Ama bir sorun olabilir.

El Adil’in şu anda El Kural’ın düşman olarak gördüğü İran’da kısıtlamalar altında yaşadığına inanılıyor.

’11 EYLÜL TAARRUZLARINA KARŞI ÇIKTI’

El Kural’ın kurucu üyesi ve Usame Bin Ladin’in emniyetli bir askeri olan El Adil, gizemli bir şahsiyet ve cihatçılar ortasında hürmet duyulan bir isim.

ABD makamlarının ilgisini çektiği kesin. FBI’ın “En Çok Aranan Terör Listesi”nde yer alıyor ve nerede olduğuna ait bilgi verene 10 milyon dolar ödül vaadediliyor.

O, Ağustos 1998’de Tanzanya ve Kenya’daki Amerikan büyükelçiliklerine eş vakitli olarak düzenlenen ve 220’den fazla kişinin vefatına neden olan bombalamalara dahil olmakla suçlanıyor.

Ancak New York ve Washington’daki 11 Eylül hücumlarına da karşı çıktığı bildiriliyor.

Şubat 2021’de yayınlanan bir dokümanda, West Point olarak bilinen ABD Askeri Akademisi’nden araştırmacılar, El Adil’in ve başka üst seviye El Düstur üyelerinin – hayli ileri görüşlü bir biçimde – Amerikan topraklarına yapılacak geniş çaplı bir akının, o vakitler El Kural üyeleri için inançlı bir sığınak olan Afganistan’ın işgali de dahil olmak üzere güçlü bir reaksiyona neden olabileceğinden korktuklarını argüman ettiler.

Getty Images El Adil, El Esas’ın kurucusu Usama Bin Ladin’e ve halefi Zevahiri’ye yakın bir isim

El Adil geçmişte “güvenlik, istihbarat, savaş ve devrimler” de dahil olmak üzere çok çeşitli hususlarda kapsamlı yazılar yazdı.

ÖRGÜTTEKİ İLK YILLARI

El Esas’ın mümkün yeni önderinin örgütten evvelki hayatı hakkında bilgi çok az. FBI’a nazaran, El Adil ya 11 Nisan 1963’te ya da bundan üç yıl evvel doğdu.

El Esas içindeki statüsüne karşın, büyük ölçüde art planda kaldı ve kümenin propaganda araçlarında çok az yer aldı.

Gerçek kimliği hakkında da kuşkular var; Arapça adalet kılıcı manasına gelen isminin takma isim olması mümkün.

West Point’teki araştırmacılar, El Adil’in sıklıkla ezkaza Mısır özel kuvvetlerinin eski albaylarından Muhammed İbrahim Makkawi olarak tanımlandığını sav ediyor.

1980’lerde El Kural’ın kurulduğu sıralarda Afganistan’ın Sovyet işgaline karşı Bin Ladin’in yanında savaştığı biliniyor.

El Adil daha sonra Somali’ye taşındı ve burada ABD’nin Somali İç Savaşı’na müdahalesine karşı savaşan militanların eğitilmesine yardım etti. Bu periyot, Mogadişu’da iki Amerikan MH-60 Black Hawk helikopterinin roketler tarafından düşürüldüğü ve daha sonra gişe rekorları kıran Hollywood sineması Black Hawk Down’ın konusu haline geldiği olayla ünlendi.

Roketlerden birinin El Adil’in grubunun Tunuslu bir üyesi tarafından ateşlendiğine inanılıyor.

El Adil, 90’ların ortalarında Afganistan’a, tam da Taliban’ın ülke üzerindeki denetimini pekiştirdiği sırada döndü. 2001’deki ABD işgalinden kısa bir mühlet sonra ülkeden tekrar ayrıldı ve El Düstur üyelerinden oluşan bir kümesi inançlı meskenler aracılığıyla İran’a götürdü.

2003’te İranlı yetkililer tarafından tutuklandığına ve 12 yıl sonra bir mahkum takasında öteki birkaç El Kural üyesiyle birlikte özgür bırakıldığına inanılıyor.

El Adil uzun müddet hapsedilmesine karşın, El Esas içinde tesirli bir figür olarak kaldı ve Bin Ladin’in 2011’de Pakistan’da ABD özel kuvvetleri tarafından öldürülmesinden sonra Zevahiri’nin önder pozisyonunu sağlamlaştırmasına yardımcı oldu.

Ancak kendi liderliği daha sıkıntılı olabilir. ABD’li terör uzmanı Colin P. Clarke, El Adil’in hâlâ İran’da “yarı mesken hapsi” altında yaşadığını sav ediyor.

Bu onun yükselişini tehlikeye atabilir.

Sadece bir Şii devletinde kısıtlamalar altında yaşarken global bir cihatçı kümeye tesirli bir formda liderlik etmesi akla hayale sığmaz değil, tıpkı vakitte güvenlik sorunu da var.

Bir diğer yüksek profilli El Düstur üyesi, Ebu Muhammed El-Masri, 2020’de Tahran’da İsrail komandoları tarafından gerçekleştirildiği argüman edilen bilinmeyen bir operasyonda öldürüldü.

EL ADİL DEĞİLSE KİM?

Diğer adayların listesi, birçok üst seviye El Düstur figürünün yıllar içinde Zevahiri ile tıpkı yazgısı paylaştığı göz önüne alındığında kısa.

El Esas’ın liderliği eline alması için Somali’deki (Eş Şebab), Yemen’deki (AQAP) yahut Mali’deki (JNIM) bölgesel kuruluşlarının liderlerinden birine başvurması mümkün.

Bunun daha evvel eşi gibisi görülmemiş olsa da, Zevahiri altında ademi merkeziyetçi hale gelen bir tertip için büyük bir sürpriz olmayabilir.

2013 yılında, AQAP başkanı Nasir El-Vuhayşi’nin Zevahiri’nin yardımcısı olarak atandığı pek çok yerde duyulmuştu. Bu, bölgesel önderlerin merkezi liderlik rolleri için çekişme içinde olduğunu gösterebilir, lakin bu 2015’te bir ABD insansız hava atağında öldürülen El-Vuhayşi için geçerli değil.

Zevahiri’nin yerine kim seçilirse seçilsin, ABD tarafından amaç alınma endişesiyle geri planda kalmak zorunda olmakla karşı karşıya kalacak.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.